góra

.

Liturgia godzin, praktyki pokutne, odpusty

.

WSPÓLNE ODPRAWIANIE LITURGII GODZIN

Wszędzie, gdzie jest to możliwe, główne Godziny powinny być odprawiane w kościele przez wspólnoty wiernych, a przede wszystkim parafialne; parafie są bowiem wspólnotami diecezji zorganizowanymi lokalnie pod przewodnictwem pasterzy zastępujących biskupa. W pewien sposób przedstawiają one widzialny Kościół ustanowiony na całej ziemi.

Wierni wezwani na Liturgię Godzin i na niej zebrani w jedności serc i głosów, czynią widocznym Kościół sprawujący misterium Chrystusa.

Organizacja i kierownictwo modlitwą wspólnoty należy do tych, którzy otrzymali święcenia lub specjalną misję kanoniczną. Niech więc dołożą starań, "by wszyscy powierzeni ich opiece byli jednomyślni w modlitwie". Mają oni zachęcać wiernych do wspólnego udziału w głównych częściach Liturgii Godzin, zwłaszcza w niedziele i święta oraz przygotowywać ich do tego odpowiednimi pouczeniami.

Ludzi świeckich gromadzących się z różnych powodów, apostolskich lub innych, zachęca się do wypełnienia obowiązku wspólnej modlitwy Kościoła przez odmówienie części Liturgii Godzin. Wypada wreszcie, by i w rodzinie, która jest jakby domowym sanktuarium Kościoła, nie poprzestawano na wspólnych modlitwach, ale także, w miarę możności, odmawiano jakąś część Liturgii Godzin, zespalając się w ten sposób tym ściślej z całym Kościołem.

Św. Jan Paweł II o Liturgii Godzin >>

.

AKTUALNE PRZEPISY DOTYCZĄCE PRAKTYKOWANIA POKUTY

1. Dni nakazane praktykowania pokuty

W Kościele powszechnym dniami i okresami pokutnymi są:

a) poszczególne piątki całego roku;

b) czas Wielkiego Postu.

W tych dniach wierni powinni:

a) modlić się w sposób szczególny;

b) wykonywać uczynki pobożności i miłości;

c) podejmować akty umartwienia siebie przez wierniejsze wypełnianie własnych obowiązków;

d) zwłaszcza zaś zachowywać post i wstrzemięźliwość

2. Zachowanie postu i wstrzemięźliwości

Według kanonu 1250 "Wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku, chyba że w danym dniu przypada jakaś uroczystość. Natomiast wstrzemięźliwość i post obowiązują w środę popielcową oraz w piątek Męki i Śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa". Zachęca się, zgodnie z postanowieniem II Polskiego Synodu Plenarnego, do zachowania wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych w wigilię Bożego Narodzenia, ze względu na wyjątkowy charakter tego dnia w Polsce.

Biskupi przypominają, że wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obowiązuje wszystkich, którzy ukończyli 14 rok życia. Post, czyli jeden posiłek do syta w ciągu dnia, obowiązuje wszystkich między 18 i 60 rokiem życia. Nie możliwość zachowania wstrzemięźliwości w piątek domaga się od katolika podjęcia innych form pokuty. Powstrzymywanie się od zabaw obowiązuje w czasie Wielkiego Postu. Biskupi przypominają w ten sposób wszystkim uczestnikom zabaw oraz tym, którzy je organizują, by uszanowali dni pokuty, a zwłaszcza czas Wielkiego Postu (List Episkopatu Polski na temat przykazań kościelnych - 21 X 2003).

.

PRZEPISY DOTYCZĄCE ODPUSTÓW

1. Odpust jest darowaniem wobec Boga kary doczesnej za grzechy odpuszczone już co do winy. Otrzymuje je wierny, odpowiednio przygotowany - po wypełnieniu pewnych określonych warunków - przy pomocy Kościoła, który jako służebnica odkupienia autorytatywnie rozporządza i dysponuje skarbcem zadośćuczynienia Chrystusa i Świętych. Odpustami są czynności wiernych, w wielu wypadkach łączące się z jakimś miejscem (np. kościołem) lub z rzeczą (np. różańcem).

2. Odpust jest cząstkowy albo zupełny, zależnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej, należnej za grzechy w części lub w całości. Odpust cząstkowy jest oznaczany bez określania dni lub lat. Kryterium miary tego odpustu stanowi wysiłek i gorliwość z jaką ktoś wykonuje dzieło obdarzone odpustem cząstkowym. Mianowicie zyskującemu odpust Kościół przydziela ze swego skarbca tyle darowania kary doczesnej, ile on sam jej otrzymuje przez wykonanie dobrej czynności. Stąd tym więcej będzie darowania, im więcej gorliwości okaże osoba zyskująca odpust.

3. Nikt nie może przekazywać innym osobom żyjącym odpustów, jakie sam zyskuje. Odpusty zarówno cząstkowe jak i zupełne mogą być zawsze ofiarowane za zmarłych na sposób wstawiennictwa.

4. Odpust zupełny można uzyskać tylko jeden w ciągu dnia. Jednakże w momencie śmierci wiemy może uzyskać odpust zupełny, chociażby tego dnia zyskał już inny odpust zupełny.

Odpust cząstkowy można uzyskać kilka razy dziennie, chyba że co innego jest wyraźnie zaznaczone.

5. Do uzyskania odpustu zupełnego wymaga się wykonania dzieła obdarzonego odpustem, oraz wypełnienia trzech następujących warunków:

- spowiedź sakramentalna;

- Komunia eucharystyczna,

- modlitwa w intencjach Ojca Świętego.

Ponadto wymaga się wykluczenia wszelkiego przywiązania do grzechu nawet powszedniego. Jeśli brakuje pełnej tego rodzaju dyspozycji, albo nie zostaną spełnione wyliczone warunki, wtedy odpust będzie tylko cząstkowy.

6. Wypada, by Komunia święta i modlitwa w intencjach Ojca Świętego miały miejsce w tym dniu, w którym wykonuje się dzieło obdarzone odpustem.

7. Po jednej spowiedzi sakramentalnej można uzyskać kilka odpustów zupełnych. Natomiast po jednej Komunii eucharystycznej i po jednej modlitwie w intencjach Ojca Świętego zyskuje się tylko jeden odpust zupełny.

8. Warunek dotyczący modlitwy w intencjach Ojca Świętego wypełnia się całkowicie przez odmówienie jeden raz "Ojcze nasz" i "Zdrowaś". Pozostawia się wiernym swobodę wyboru jakiejkolwiek modlitwy zgodnie z ich pobożnością.

9. Jeżeli do uzyskania odpustu związanego z jakimś dniem wymagane jest nawiedzenie kościoła lub kaplicy, to można go dokonać od południa dnia poprzedzającego, aż do północy kończącej dzień oznaczony.

10. Wierni mogą uzyskać odpust zupełny wypełniając warunki określone w punkcie 5 i następujące dzieła obdarzone odpustem:

- adoracja Najświętszego Sakramentu trwająca przynajmniej przez pół godziny;

- pobożne przyjęcie - choćby tylko przez radio - Błogosławieństwa Papieskiego udzielanego Miastu i Światu;

- nawiedzenie cmentarza w dniach od l do 8 listopada połączone z modlitwą - choćby tylko w myśli - za zmarłych (odpust ten może być ofiarowany tylko za dusze w czyśćcu cierpiące);

- pobożny udział w obrzędzie liturgicznym w Wielki Piątek i ucałowanie krzyża;

- pobożny udział w uroczystym obrzędzie eucharystycznym na zakończenie Kongresu Eucharystycznego;

- udział w ćwiczeniach duchowych trwających przynajmniej przez trzy dni;

- publiczne odmówienie Aktu Wynagrodzenia w uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa;

- publiczne odmówienie Aktu poświęcenia rodzaju ludzkiego Chrystusowi Królowi w uroczystość Chrystusa Króla;

- w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, każdy kto pobożnie używa przedmiotu religijnego (krzyża, różańca, szkaplerza, medalika) poświęconego przez Papieża lub Biskupa i w tym dniu odmówi Wyznanie wiary;

- wysłuchanie w czasie misji kilku kazań i udział w uroczystym ich zakończeniu;

- przystąpienie po raz pierwszy do Komunii św. lub udział w takiej pobożnej ceremonii;

-odprawienie pierwszej Mszy św. lub pobożne uczestnictwo w niej;

- odmówienie różańca w kościele, w rodzinie, we wspólnocie zakonnej (należy odmówić przynajmniej jedną część, jednakże pięć dziesiątek w sposób ciągły, z modlitwą ustną należy połączyć pobożne rozważanie tajemnic, w publicznym odmawianiu tajemnice winne być zapowiadane zgodnie z zatwierdzoną miejscową praktyką, w odmawianiu prywatnym wystarczy, że wierny łączy z modlitwą ustną rozważanie tajemnic);

- odnowienie przez kapłana w 25-, 50-, 60-lecie święceń kapłańskich postanowienia wiernego wypełniania obowiązków swojego powołania, uczestniczenie w Mszy św. jubileuszowej;

- czytanie Pisma św. z szacunkiem należnym słowu Bożemu, przynajmniej przez pół godziny;

- nawiedzenie kościoła, w którym trwa Synod diecezjalny i odmówienie tam "Ojcze nasz" i "Wierzę";

- odmówienie w sposób uroczysty hymnu "Przed tak wielkim Sakramentem" w Wielki Czwartek;

- odmówienie tego samego hymnu w uroczystość Bożego Ciała;

- publiczne odmówienie hymnu "Ciebie, Boga wysławiamy" w ostatnim dniu roku;

- publiczne odmówienie hymnu "Przybądź Duchu" w Nowy Rok i w Zesłanie Ducha Świętego;

- pobożne odprawienie Drogi Krzyżowej (przed stacjami prawnie erygowanymi, połączone z rozważaniem Męki i Śmierci Chrystusa i przechodzeniem od stacji do stacji; w publicznym odprawianiu wystarczy przechodzenie prowadzącego);

- pobożne nawiedzenie kościoła w święto tytułu i dnia 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli) i odmówienie "Ojcze nasz" i "Wierzę";

- pobożne nawiedzenie kościoła lub ołtarza w dniu jego konsekracji i odmówienie "Ojcze nasz" i "Wierzę";

- pobożne nawiedzenie kościoła w Dniu Zadusznym i odmówienie "Ojcze nasz" i "Wierzę" (odpust ten może być ofiarowany tylko za dusze w czyśćcu cierpiące);

- pobożne nawiedzenie kościoła lub kaplicy zakonnej w święta Założyciela i odmówienie tam "Ojcze nasz" i "Wierzę";

- udział w czynności świętej, której przewodniczy wizytator w czasie odbywania wizytacji pasterskiej;

- odnowienie przyrzeczeń chrztu św. w czasie nabożeństwa Wigilii Paschalnej lub w rocznicę swego chrztu;

- pobożne nawiedzenie jednej z czterech patriarchalnych bazylik rzymskich i odmówienie tam "Ojcze nasz" i "Wierzę" w: święto tytułu, jakiekolwiek święto nakazane, raz w roku w innym dniu wybranym przez wiernego;

- udział w świętych czynnościach sprawowanych w kościołach stacyjnych w Rzymie w określonych dniach roku zaznaczonych w Mszale Rzymskim;

- w momencie śmierci, o ile wierny miał za życia zwyczaj odmawiania jakichkolwiek modlitw (w tym wypadku wymieniony warunek zastępuje trzy zwyczajne warunki uzyskania odpustu zupełnego), dla uzyskania tego odpustu chwalebną rzeczą jest posługiwać się krucyfiksem lub krzyżem.

Odmówienie wobec publicznie wystawionego lub też przechowywanego w tabernakulum Najświętszego Sakramentu Koronki do Bożego Miłosierdzia. Jeżeli zaś ci wierni z powodu choroby (lub innej słusznej racji) nie będą mogli wyjść z domu, ale odmówią Koronkę do Miłosierdzia Bożego z ufnością i z pragnieniem miłosierdzia dla siebie oraz gotowością okazania go innym, to pod zwykłymi warunkami również zyskują odpust zupełny, z zachowaniem przepisów co do "mających przeszkodę", zawartych w normach 24 i 25 Wykazu odpustów. W innych zaś okolicznościach odpust będzie cząstkowy.

Źródło: Kalendarz liturgiczny archidiecezji katowickiej
Katowice 2014

góra

* * *

.

Te Deum Laudamus

Rocznica powstania diecezji jest okazją do dziękczynnego Te Deum.

List pasterski na początek roku obchodów
90-lecia utworzenia archidiecezji katowickiej.

Zakładki: 1. 2. 3. 4. 5.

Bracia i Siostry! Drodzy Diecezjanie!

1. Dnia 1 stycznia, w uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi rozpoczął się nowy rok kalendarzowy. Jest to dla nas 90. rok istnienia diecezji katowickiej, utworzonej przez papieża Piusa XI bullą Vixdum Poloniae Unitas, co miało bezpośredni związek z odrodzeniem państwa polskiego i włączeniem w jego granice części Górnego Śląska.

Rocznica powstania diecezji jest okazją do wyśpiewania dziękczynnego Te Deum, hymnu uwielbienia i dziękczynienia Bogu za wielkie rzeczy, jakie nam uczynił w tym minionym czasie (por. Łk 1,49). Przywołując przeszłość Diecezji, trzeba wspominać z wdzięcznością "mężów sławnych, którzy przez pokolenia byli wychwalani i stali się dumą swych czasów" (Syr 44,1. 7) i "mężów pobożnych, których cnoty nie zostały zapomniane. Pozostały one z ich potomstwem, dobrym dziedzictwem są ich następcy" (Syr 44,10).

Wspominamy zatem pasterzy Kościoła katowickiego, wśród nich pierwszego biskupa katowickiego, dziś Sługę Bożego kardynała Augusta Hlonda, biskupów pomocniczych, pokolenia księży i osób konsekrowanych, nade wszystko ojców i matki, którzy we wspólnotach rodzinnych budowali domowy Kościół, będąc dla swoich dzieci pierwszymi zwiastunami i świadkami wiary w Jezusa Chrystusa.

W codziennym wysiłku przekazywania tradycji i wiary wspomagały ich wielopokoleniowe rodziny, świadome swojej przeszłości i tożsamości. Dziękujmy wspólnie Bogu za to, że zasiew wiary i rodzinna katecheza, Akcja Katolicka i Misja Wewnętrzna w okresie przedwojennym, a potem II Sobór Watykański oraz I Synod Diecezji Katowickiej przyniosły umocnienie wiary i nową intensywność duszpasterskiego działania. Wyraziło się to Ruchem Światło-Życie, dziełem wczesnej Komunii świętej oraz bogactwem form aktywności katolickiego laikatu, jak chociażby zaangażowaniem charytatywnym i dziełem budownictwa sakralnego. Bogactwo to wydaje dziś błogosławione owoce żywej wiary i zdrowej pobożności. Do nich należą między innymi liczne uczestnictwo wiernych w niedzielnych i świątecznych Mszach świętych, częste karmienie się Ciałem Pańskim i adoracja Najświętszego Sakramentu oraz niezwykła aktywność Caritas naszej archidiecezji, zwłaszcza wobec niepełnosprawnych.

Podczas pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny w 1979 roku Jan Paweł II wypowiedział do nas na Jasnej Górze następujące słowa: "Raz jeszcze patrzę w stronę pracowitego Śląska. Jest to ziemia wielkiej pracy i wielkiej modlitwy (...) Wypada mi dzisiaj błogosławić Bożą Opatrzność, dziękując za to, że na tej waszej ziemi ogromny rozwój przemysłu, rozwój ludzkiej pracy, poszedł w parze z budową kościołów, tworzeniem parafii, pogłębianiem i umacnianiem wiary. Że nie związał się z dechrystianizacją, z rozdarciem tego przymierza, jakie w duszy ludzkiej winny zawierać z sobą praca i modlitwa" (Jan Paweł II, Homilia, 6 czerwca 1979).

2. Więź z Bogiem, która rodzi się ze słuchania słowa Bożego i życia sakramentalnego, umacnia się w rodzinach, które z odwagą i wytrwałością spełniają rolę domowego Kościoła - szkoły wiary, nadziei i miłości. Z tego wynika bezpośrednio powszechny udział dzieci i młodzieży w katechezie szkolnej i parafialnej oraz ich zaangażowanie we wspólnotach, ruchach i stowarzyszeniach, zwłaszcza w Ruchu Światło-Życie, Liturgicznej Służbie Ołtarza, Dzieciach Maryi, szkolnych Kołach Caritas i rozwijającym się dzięki wsparciu rodziców i katechetów Papieskim Dziele Misyjnym Dzieci.

Rodziny tworzące Kościół na Górnym Śląsku są środowiskiem rodzenia się powołań do służby Bożej. W Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym do kapłaństwa przygotowują się młodzi, którzy wbrew presji współczesnej kultury idą za głosem powołania.

Żywy Kościół w szczególny sposób budują codzienną posługą prezbiterzy, którzy oddają swoje życie w służbie Ewangelii, nie wahając się również wyruszać na misyjne szlaki oraz do krajów, w których Chrystus jest coraz bardziej zapominany. Cenny był - i jest nadal - wkład naszej archidiecezji w odrodzenie Kościoła katolickiego w wielu krajach Europy Wschodniej: w Rosji, na Ukrainie i w Kazachstanie.

Niezastąpioną rolę w życiu całej archidiecezji i poszczególnych parafii pełnią wierni świeccy, aktywnie uczestniczący w dziele II Synodu i w ewangelizacji w ramach przynależności do ruchów i stowarzyszeń katolickich. Dzięki poczuciu odpowiedzialności za losy Ewangelii niosą oni światło wiary tam, gdzie kapłan nie zawsze może dotrzeć. Należy podkreślić apostolską gorliwość nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej, którzy systematycznie zanoszą Eucharystię chorym i starszym.

Z wdzięcznością przywołuję również osoby samotne, wdowców i wdowy, ludzi w podeszłym wieku, którzy - zawsze wierni - przez modlitwę i ofiarę cierpienia, wznoszą wraz z innymi w dziele Apostolstwa Chorych żywą budowlę Kościoła.

Rocznica powstania Archidiecezji jest więc dla nas czasem radości, która niech się wyraża w dziękczynieniu za wielkie dzieła Boże, jakie się dokonały w minionych 90 latach na płaszczyźnie archidiecezji i poszczególnych parafii. Będzie to również "rok łaski od Pana" (Iz 61,1-2), "rok odpuszczenia grzechów, a także kar za grzechy, rok zyskiwania odpustów, rok pojednania między zwaśnionymi, rok wielorakich nawróceń, rok pokuty sakramentalnej i pozasakramentalnej" (TMA, 14).

3. Drodzy Bracia i Siostry! Zachęcam Was serdecznie, abyście ten darowany nam przez Bożą Opatrzność czas przeżyli pogłębiając więź z Bogiem i drugim człowiekiem w duchu miłości, która "jest cierpliwa, łaskawa; która nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego" (1Kor 13,4-5). W ten sposób damy świadectwo, że jesteśmy Kościołem, rodziną Chrystusa, pielgrzymującą przez doczesność do Domu Ojca, gdzie mieszkań wiele. Niech w osiąganiu tego Celu Ostatecznego pomaga nam nadal wspólna modlitwa w rodzinach i parafiach, słuchanie słowa Bożego i spotykanie Zbawiciela w sakramentach Kościoła, zwłaszcza podczas niedzielnej Eucharystii.

W 90. roku radości i łaski od Pana zawierzam naszą wspólnotę opiece Maryi, którą - jako patronkę Archidiecezji - nazywamy imieniem Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej. Patrzymy też z ufnością na naszych patronów przed Bogiem, a są nimi św. Jacek, św. Barbara i św. Florian oraz inni Święci i Błogosławieni. Niech Maryja otacza nas swą macierzyńską opieką, pomaga wzrastać w wierze, nadziei i miłości oraz wspiera w wiernym realizowaniu chrześcijańskiego powołania w roku, w którym Kościół w Polsce wzywa - Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię, a papież Franciszek przypomina, że każdy z nas powinien inspirować się ewangelicznymi radami, żyjąc zgodnie ze swoim stanem w czystości, posłuszeństwie i ubóstwie.

Bracia i Siostry! W roku 1979 Jan Paweł II wypowiedział do nas i te, jakże nadal aktualne słowa, które przywołuję jako słowa proroka: "Nie dajcie się uwieść pokusie, że człowiek może odnaleźć siebie, wyrazić siebie, odrzucając Boga, wykreślając modlitwę ze swego życia, pozostając przy samej tylko pracy w złudnej nadziei, że same jej wytwory bez reszty nasycą wszystkie potrzeby ludzkiego serca. Nie samym bowiem chlebem żyje człowiek! (por Mt 4,4)".

    Bracia i Siostry!

Razem z biskupami pomocniczymi Markiem i Adamem zapewniam, że każdy z Was jest otoczony naszą codzienną modlitwą i błogosławieństwem. Niech będą one dla Was jak strefa bezpieczeństwa, która otacza zwłaszcza młode pokolenie, tak bardzo narażone na pokusy i zjawiska stojące w jawnej opozycji do rad ewangelicznych.

Weźmy sobie wszyscy do serca słowa świętego Pawła, który wołał do Filipian: "Tylko sprawujcie się w sposób godny Ewangelii Chrystusowej..." (Flp 1,27). Taka postawa to nic innego jak pełnienie woli Bożej względem nas, objawionej przez Jezusa Chrystusa. Obyśmy zgodnie z prawdą Ewangelii wypełnili nasze zadania, budując wytrwale Królestwo Chrystusa na ziemi - Królestwo sprawiedliwości, miłości i pokoju - aż nadejdzie pełen blasku Dzień Pański.

Przesyłając serdeczne pozdrowienie, z serca Wam wszystkim błogosławię:

W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

+ Wiktor Skworc
ARCYBISKUP METROPOLITA
KATOWICKI

Katowice, 14 stycznia 2015r.

Źródło: http://www.archidiecezja.katowice.pl/

góra

..