.

bł Emil Szramek

(12 czerwca)

* * *

.

Żywot bł. Emila Szramka

Emil Szramek (ur. w Tworkowie k. Raciborza 29 września 1887, zm. 13 stycznia 1942), śląski duchowny katolicki.

Szramek urodził się jako syn chałupnika Augusta i Józefy z domu Kandziora. Szkołę elementarną ukończył w Tworkowie, gimnazjum w Raciborzu, studia teologiczne na wydziale teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego (1907-1910). 22 czerwca 1911 roku z rąk kardynała Georga Koppa przyjął święcenia kapłańskie.

Pierwszymi placówkami duszpasterskimi były: Miechowice k. Bytomia 1911-1912 oraz Tychy 1912-1916, gdzie pracował u boku ks. Jana Kapicy. Praca u znanego polityka, ale i wybitnego duszpasterza, zaważyła na jego poglądach politycznych i społecznych.

W Tychach ukończył pracę nad doktoratem, który napisał pod kierunkiem Josepha Jungnitza (Das Kollegiatsstift Pfarrkirche zum heiligen Kreuz in Oppeln, Oppeln 1916).

W latach 1916 - 1923 pracował na placówkach w Zaborzu i Mikołowie. Od 1918 związał się z towarzystwem kulturalno-oświatowym pod nazwą Towarzystwo Oświaty im. św. Jacka, którego był jednym ze współzałożycieli i zarazem redaktorem organu prasowego Głosy znad Odry (1918-1924).

Po utworzeniu Administracji Apostolskiej dla Śląska Górnego (1922) został przez ks. A. Hlonda powołany na stanowisko kanclerza kurii Administracji Apostolskiej.

Po utworzeniu diecezji wszedł w skład kapituły katedralnej a od 1927 roku, z polecenia bpa A. Lisieckiego, zajmował się organizacją budowy katedry. W kurii katowickiej pełnił także funkcję egzaminatora prosynodalnego, członka Consilium Vigilantiae i diecezjalnej komisji konserwatorskiej.

W 1926 r. papież Pius XI powierzył ks. Szramkowi parafię Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach.

Styl duszpasterstwa uprawianego przez ks. Emila Szramka cechowała otwartość i tolerancja, zwłaszcza, jeśli chodzi o kwestie narodowościowe. Jako jeden z pierwszych naukowców na Śląsku zaczął głosić tezę o potrzebie większego otwarcia na kontakty między historykami polskimi i niemieckimi. Był daleki od nacjonalizmu, a tym bardziej od wszelkich przejawów szowinizmu.

W 1927 roku został wybrany prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku. Równocześnie redagował Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku. Był jednym z inicjatorów założenia w Katowicach Biblioteki Śląskiej, sam będąc znanym bibliofilem i koneserem sztuki. Pisał dużo, interesowała go zwłaszcza biografistyka. Wiele miejsca w swoich badaniach poświęcał także folklorystyce i badaniom nad Śląskiem jako pograniczem kulturowym. Owocem wieloletniej pracy stała się książka, która po dzień dzisiejszy nie straciła na aktualności: Śląsk jako problem socjologiczny, [Katowice 1934].

W przededniu wybuchu wojny sporządził testament, w którym wszystko co posiadał rozdał. Nie opuścił parafii, a od decyzji władz okupacyjnych o wygnaniu odwołał się do najwyższych władz III Rzeszy.

Został aresztowany 8 kwietnia 1940 r. Przebywał w obozach koncentracyjnych Dachau, Gusen, Mauthausen i ponownie od 8 grudnia 1940 roku w Dachau. W obozie ks. Szramek stał się niekwestionowanym przywódcą księży śląskich. Podnosił więźniów na duchu, głosił kazania, w których dawał wyraz nadziei na odrodzenie Polski. Wobec prześladowców zachowywał się z godnością i spokojem.

Jak wspominają współwięźniowie miał niezłomny charakter i siłę ducha. Życie zakończył w wielkim cierpieniu i poniżeniu 13 stycznia 1942 roku 13 czerwca 1999 roku papież Jan Paweł II wśród 108 Męczenników II wojny światowej ogłosił go błogosławionym.

Emil Szramek - Wikipedia, wolna encyklopedia

góra

* * *

.

Bł. ks. prałat Emil Szramek
Dyrektor III Zakonu Karmelitańskiego
w Katowicach

S. Leśniewski OCDS

W dniu 23 stycznia 2003 r. w Katowicach z inicjatywy wydziału teologicznego i filozoficznego Uniwersytetu Śląskiego odbyła się sesja naukowa zatytułowana

"Nowe oblicze bł. Emila Szramka".

Sesja zorganizowana została w 61 rocznicę męczeńskiej śmierci tego kapłana w Dachau. Wśród licznych prelegentów, referat pt. "Kult bł. ks. Emila Szramka w Katowicach" wygłosił ks. dr Andrzej Suchoń (honorowy członek katowickiej wspólnoty OCDS), proboszcz kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP, gdzie w latach 1926 -1942 (do aresztowania) proboszczem był ks. Emil Szramek.

W referacie powiedział m.in.: "Chciałbym zwrócić uwagę na jeszcze jeden, nowy przejaw modlitewnego kultu bł. Ks. Emila Szramka w Katowicach. Związany jest on z obecnością w naszej parafii Wspólnoty Karmelitów Świeckich. Początki tej Wspólnoty bardzo mocno wiążą się z osobą ks. Szramka. W archiwum parafialnym znajduje się dokument kanonicznej erekcji III Zakonu Karmelitańskiego, z dnia 4 X 1926 roku, przesłany na ręce ówczesnego proboszcza parafii Mariackiej, jako opiekuna i dyrektora tercjarzy karmelitańskich. W dniach 26 i 27 II 1939 r., a więc w roku wybuchu II wojny światowej, odbyła się wizytacja tejże Wspólnoty, przeprowadzona przez ówczesnego wizytatora, ojca karmelitę z Czernej Alfonsa Marii Mazurka, także późniejszego męczennika II wojny światowej, zaliczonego również w poczet 108 polskich męczenników. Tak więc w dniach 26 i 27 II 1939 roku, dzięki Wspólnocie Świeckiego Karmelu, spotkało się ze sobą na probostwie kościoła Mariackiego dwóch błogosławionych męczenników II wojny światowej Dla upamiętnienia tego wydarzenia powstała Nowenna do Błogosławionych Emila Szramka i Alfonsa Marii Mazurka OCD - Kapłanów i Męczenników. Nowenna przeznaczona jest do prywatnego odmawiania i otrzymała imprimatur 4 VI 2002 roku, udzielone przez obecnego Prowincjała o. dr Szczepana T. Praśkiewicza".

Dalej ks. dr Andrzej Suchoń przedstawił treść nowenny: "Zwracamy się do Was błogosławieni kapłani i męczennicy, którzy byliście u początków naszej wspólnoty: Księże Emilu - miłośniku piękna, dbający nie tylko o artystyczny wystrój domu Bożego, ale także o piękno świątyni dusz, Ojcze Alfonsie Mario, karmelito bosy, nasz pierwszy wizytatorze. Za Waszą sprawą powstała nasza Wspólnota Świeckiego Karmelu w Katowicach przy kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Jesteśmy Wam bardzo wdzięczni i dziękujemy Bogu za łaskę założenia jej przez Was, błogosławionych spośród 108 Męczenników Polskich II Wojny Światowej. Dziś prosimy Was o wstawiennictwo przed Bogiem w intencji rozwoju i wzrostu naszej wspólnoty a także o nowe, godne powołania, abyśmy mogli razem dążyć do świętości i być uwielbieniem chwały Przenajświętszej Trójcy".

Tę cześć referatu prelegent zakończył słowami: "Katowicka Wspólnota Świeckiego Zakonu Karmelitów Bosych odprawiła nowennę po raz pierwszy w dniach poprzedzających wspomnienie liturgiczne 108 Męczenników Polskich - 12 czerwca 2002 roku. We Wspólnocie, w ramach rocznego planu formacyjnego, zostały wygłoszone dwie konferencje, poświęcone bł. ks. Emilowi Szramkowi, a dwie następne zaplanowano na rok przyszły".

Bł. ks. Emil Szramek urodził się 29 września 1887 roku w Tworkowie k. Raciborza. W 1907 roku rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Po przyjęciu święceń kapłańskich w 1911 roku pracował jako wikariusz w Miechowicach koło Bytomia, gdzie zapoznał się z twórczością wybitnego kapłana ks. Norberta Bonczyka zwanego Górnośląskim Homerem.

Od stycznia 1912 roku przeniesiony został do Tychów. U boku słynnego duszpasterza i działacza religijno-politycznego ks. inf. Jana Kapicy pogłębił zainteresowania folklorem i historią Śląska.

W 1926 roku został proboszczem parafii NMP w Katowicach. Mocno zaangażował się w ruch religijno-narodowy w okresie powstań śląskich i plebiscytu. Był redaktorem czasopisma "Głosu znad Odry", w którym zamieszczał artykuły na temat historii Śląska i jego związków z Macierzą. We wszystkich publikacjach bronił naturalnego prawa Górnoślązaków do języka polskiego. Był krzewicielem oświaty i kultury polskiej na Śląsku. Założył Towarzystwo Oświaty im. św. Jacka w Katowicach. Był prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku. Organizował wieczory dyskusyjne, dużo pisał, wygłaszał odczyty. Należał do najwybitniejszych śląskich bibliofilów i koneserów sztuki. Należał do grona inicjatorów utworzenia Biblioteki Śląskiej w Katowicach, był przewodniczącym Rady Muzealnej Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Od 1926 roku był odpowiedzialny za całokształt prac przy budowie katowickiej katedry. Nade wszystko był gorliwym kapłanem całym swoim życiem spełniającym istotę swego powołania. Już w 1939 roku dotknęły go represje ze strony gestapo.

Dnia 8 kwietnia 1940 roku został aresztowany i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. W obozie nadal pełnił swoją duszpasterską posługę, był przywódcą księży śląskich. Dodawał odwagi, podnosił na duchu, głosił kazania dające wyraz przekonaniu o niezniszczalności chrześcijańskiej misji w świecie i nadziei na odrodzenie Polski. Przygotowywał się na śmierć przez modlitwę różańcową, brewiarzową i cierpliwe znoszenie cierpień.

Zginął 13 stycznia 1942 roku Zawsze szedł drogą kapłana i Polaka, konsekwentnie, odważnie, mądrze, z piękną i autentyczną prawością. Całe jego życie było przeniknięte głęboką duchowością, z której czerpał siły do swej wielorakiej działalności. Ojciec Święty Jan Paweł II w Warszawie 13 czerwca 1999 roku beatyfikował ks. Emila Szramka wśród 108 Męczenników z czasów II wojny światowej.

Z opracowania
Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
pt. "Nowe oblicza bł. Emila Szramka"
pod redakcją Krystyny Heskiej - Kwaśniewicz i Jerzego Myszora,
Katowice 2003
wybrał: Stanisław Leśniewski OCDS

góra

.

<< wywołanie menu święci i błogosławieni