.

DZIAŁ DRUGI

SIEDEM SAKRAMENTÓW
KOŚCIOŁA

.

Siedem sakramentów Kościoła

.
Chrzest
Bierzmowanie
Eucharystia
Pokuta
Namaszczenie chorych
Sakrament święceń
Małżeństwo

.

Septem Ecclesiae Sacramenta

.
Baptismum
Confirmátio
Eucharistia
Paeniténtia
Únctio infirmórum
Ordo Matrimónium

.

powiększeniePowiększeniePowiększenie

Sakramenty Kościoła to owoc zbawczej ofiary Jezusa na krzyżu. Tryptyk przedstawia kościół, w którym celebruje się 7 sakramentów. W centrum wznosi się dominujący nad wszystkim krzyż. U jego stóp widzimy pełną bólu Maryję, podtrzymywaną przez św. Jana, a także pobożne niewiasty. W głębi kapłan sprawujący Eucharystię podnosi Hostię po konsekracji, wskazując tym samym, iż ofiara krzyża zostaje uobecniona w celebracji eucharystycznej pod postaciami chleba i wina.

W lewym skrzydle tryptyku, które ukazuje nam boczną kaplicę, przedstawione są sakramenty chrztu świętego, bierzmowania sprawowanego przez biskupa oraz pokuty i pojednania. Natomiast w prawym skrzydle malarz zobrazował sakrament święceń udzielany przez biskupa, oraz sakramenty małżeństwa i namaszczenia chorych.

ROGIER VAN DER WEYDEN,
Tryptyk siedmiu sakramentów (ok. 1445-1450),
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpia

250. Jak dzielą się sakramenty Kościoła?

Sakramenty dzielą się na:

  • sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego
    (chrzest, bierzmowanie i Eucharystia);
  • sakramenty uzdrowienia
    (pokuta i namaszczenie chorych);
  • sakramenty służące komunii i posłaniu wiernych
    (sakrament święceń i małżeństwo).

Obejmują one najważniejsze momenty życia chrześcijanina. Wszystkie sakramenty są skierowane na Eucharystię "jak do swego celu" (św. Tomasz). 1210-1211

.

Rozdział pierwszy

SAKRAMENTY WTAJEMNICZENIA
CHRZEŚCIJAŃSKIEGO

251. W jaki sposób dokonuje się wtajemniczenie chrześcijańskie?

Wtajemniczenie chrześcijańskie dokonuje się przez sakramenty, które kładą fundamenty życia chrześcijańskiego: wierni odrodzeni przez chrzest, zostają umocnieni przez sakrament bierzmowania, a w Eucharystii otrzymują pokarm życia wiecznego. 1212; 1275

.

SAKRAMENT CHRZTU

252. Jak jest nazywany pierwszy sakrament wtajemniczenia?

Jest przede wszystkim nazywany chrztem ze względu na główny obrzęd, przez który jest sprawowany: chrzcić oznacza "zanurzać" w wodzie. Kto jest ochrzczony, zostaje zanurzony w śmierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim jako "nowe stworzenie" (2Kor 5,17). Określany jest także jako "obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym" (Tt 3,5) i "oświecenie", ponieważ ochrzczony staje się "synem światłości" (Ef 5,8). 1213-1216; 1276-1277

253. Jak zapowiadany był chrzest w Starym Przymierzu?

W Starym Przymierzu znajdują się różne zapowiedzi chrztu: woda, źródło życia i śmierci; arka Noego, która ratuje przez wodę; przejście przez Morze Czerwone, które wyzwala Izrael z niewoli egipskiej; przejście przez Jordan, które wprowadza Izraela do Ziemi Obiecanej, będącej obrazem życia wiecznego. 1217-1222

254. Kto wypełnił te zapowiedzi?

Jezus Chrystus, który swoje życie publiczne rozpoczął od przyjęcia chrztu w Jordanie z rąk Jana Chrzciciela; krew i woda, które wypłynęły z przebitego boku ukrzyżowanego Jezusa, są zapowiedzią chrztu i Eucharystii; po swoim zmartwychwstaniu Jezus daje Apostołom taki nakaz: "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego" (Mt 28,19-20). 1223-1224

255. Od kiedy i komu Kościół udziela chrztu?

Kościół celebruje chrzest od dnia Pięćdziesiątnicy; udziela go tym, którzy wierzą w Jezusa Chrystusa. 1226-1228

256. W czym wyraża się istotny obrzęd chrztu?

Istotny obrzęd tego sakramentu polega na polaniu głowy kandydata wodą lub zanurzeniu go w wodzie z równoczesnym wezwaniem Trójcy Świętej, to znaczy Ojca i Syna, i Ducha Świętego. 1229-1245; 1278

257. Kto może przyjąć chrzest?

Zdolny do przyjęcia chrztu jest każdy człowiek, jeszcze nie ochrzczony. 1246-1252

258. Dlaczego Kościół chrzci dzieci?

Dzieci, rodząc się ze skażoną grzechem pierworodnym naturą, potrzebują nowego narodzenia w chrzcie, aby zostały wyzwolone z mocy ciemności i przeniesione do Królestwa wolności dzieci Bożych. 1250

259. Czego żąda się od każdego przyjmującego chrzest?

Od każdego przyjmującego chrzest żąda się wyznania wiary, wypowiedzianego osobiście w przypadku osoby dorosłej, lub przez rodziców i Kościół w przypadku dziecka. Rodzice chrzestni i cała wspólnota kościelna również ponoszą częściowo odpowiedzialność za przygotowanie do chrztu (katechumenat), jak i za rozwój wiary i zachowanie łaski otrzymanej na chrzcie. 1253-1255

260. Kto może chrzcić?

Zwyczajnym szafarzem chrztu jest biskup i prezbiter, a w Kościele łacińskim także diakon. W razie konieczności może ochrzcić każda osoba, pod warunkiem że chce uczynić to, co czyni Kościół, gdy chrzci. Polewa wodą głowę kandydata i wymawia trynitarną formułę chrzcielną: "Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego". 1256; 1284

261. Czy chrzest jest konieczny do zbawienia?

Chrzest jest konieczny do zbawienia dla tych, którym była głoszona Ewangelia i którzy mieli możliwość proszenia o ten sakrament. 1257

262. Czy można być zbawionym bez chrztu?

Ponieważ Chrystus umarł dla zbawienia wszystkich, mogą być zbawieni, chociaż nie przyjęli chrztu, ci, którzy ponoszą śmierć z powodu wiary {chrzest krwi), katechumeni i wszyscy ludzie, którzy pod wpływem łaski, nie znając Chrystusa i Kościoła, szczerze szukają Boga i starają się pełnić Jego wolę {chrzest pragnienia). Jeśli chodzi o dzieci zmarłe bez chrztu, Kościół w swojej liturgii może tylko polecać je miłosierdziu Bożemu. 1258-1261; 1281-1283

263. Jakie są łaski chrztu?

Chrzest odpuszcza grzech pierworodny, wszystkie grzechy osobiste, a także wszelkie kary za grzech; przez łaskę uświęcającą, łaskę usprawiedliwienia daje uczestnictwo w Boskim życiu Trójcy Świętej, jednocząc z Chrystusem i włączając w Jego Kościół; daje uczestnictwo w kapłaństwie Chrystusa i stanowi podstawę wspólnoty między wszystkimi chrześcijanami; obdarowuje cnotami teologalnymi i darami Ducha Świętego. Ochrzczony przynależy na zawsze do Chrystusa: zostaje opieczętowany niezatartym duchowym znamieniem (charakterem). 1262-1274; 1279-1280

264. Jakie znaczenie ma imię otrzymane na chrzcie?

Imię jest bardzo ważne, bowiem Bóg wzywa każdego po imieniu, w jego jedyności. Podczas chrztu chrześcijanin otrzymuje swoje imię w Kościele; może to być imię jakiegoś świętego, który będzie dla niego wzorem świętości oraz będzie wstawiał się za niego u Boga. 2156-2159; 2167

.

SAKRAMENT BIERZMOWANIA

265. Jakie jest miejsce bierzmowania w ekonomii zbawienia?

W Starym Przymierzu prorocy zapowiadali, że Duch Pana spocznie na oczekiwanym Mesjaszu i na całym ludzie mesjańskim. Całe swoje życie i całe swoje posłanie Jezus urzeczywistnia w pełnej jedności z Duchem Świętym. Apostołowie zostają napełnieni Duchem Świętym w dniu Pięćdziesiątnicy i zaczynają głosić "wielkie dzieła Boże" (Dz 2,11). Przez obrzęd wkładania rąk przekazują dar Ducha Świętego nowo ochrzczonym. W ciągu wieków Kościół dalej żył Duchem Świętym i przekazywał Go swym dzieciom. 1285-1288; 1315

266. Dlaczego nazywa się chryzmacją lub bierzmowaniem?

W Kościołach wschodnich nazywa się chryzmacją (cresima, namaszczenie krzyżmem lub myronem, oznaczającym "krzyżmo") z racji swego głównego obrzędu, którym jest namaszczenie. Na Zachodzie nazywa się bierzmowaniem (confirmatio), ponieważ ten sakrament utwierdza chrzest i umacnia łaskę chrzcielną. 1289

267. Jaki jest istotny obrzęd bierzmowania?

Istotnym obrzędem bierzmowania jest namaszczenie świętym krzyżmem (olejem zmieszanym z balsamem, poświęconym przez biskupa), którego dokonuje się wraz z nałożeniem ręki i przez słowa sakramentalne, właściwe temu obrzędowi. Na Zachodzie takie namaszczenie dokonuje się na czole ochrzczonego ze słowami: "Przyjmij znamię daru Ducha Świętego", W Kościołach wschodnich rytu bizantyjskiego namaszczenia dokonuje się także na innych częściach ciała z formułą: "Pieczęć daru Ducha Świętego". 1290-1301; 1318; 1320-1321

268. Jakie są skutki bierzmowania?

Skutkiem sakramentu bierzmowania jest specjalne wylanie Ducha Świętego, jak to, które zostało udzielone w dniu Pięćdziesiątnicy. Wyciska ono w duszy niezatarte znamię - charakter, przynosi wzrost łaski chrzcielnej: zakorzenia głębiej w synostwie Bożym, ściślej jednoczy nas z Chrystusem i Jego Kościołem; pomnaża w nas dary Ducha Świętego; udziela specjalnej mocy do wyznawania wiary chrześcijańskiej. 1302-1305; 1316-1317

269. Kto może otrzymać sakrament bierzmowania?

Może go otrzymać, tylko jeden raz, ochrzczony będący w stanie łaski. 1306-1311; 1319

270. Kto jest szafarzem bierzmowania?

Pierwotnym szafarzem jest biskup. W ten sposób wyraża się więź bierzmowanego z Kościołem w jego wymiarze apostolskim. Gdy sprawuje go prezbiter - jak to zazwyczaj zachodzi na Wschodzie i w szczególnych przypadkach na Zachodzie - więź z biskupem i z Kościołem jest wyrażona przez prezbitera, współpracownika biskupa, i przez święte krzyżmo, konsekrowane przez samego biskupa. 1312-1314

.

SAKRAMENT EUCHARYSTII

271. Co to jest Eucharystia?

Jest Ofiarą Ciała i Krwi Pana Jezusa, którą On ustanowił, aby w niej na całe wieki, aż do swego przyjścia, utrwalić Ofiarę Krzyża i tak powierzyć Kościołowi pamiątkę swej Męki i Zmartwychwstania. Jest znakiem jedności, więzią miłości, ucztą paschalną, podczas której przyjmujemy Chrystusa, duszę napełniamy łaską i otrzymujemy zadatek przyszłej chwały. 1322-1323; 1409

272. Kiedy Chrystus ustanowił Eucharystię?

Ustanowił ją w Wielki Czwartek, "tej nocy, kiedy został wydany" (1Kor 11,23), celebrując ze swoimi Apostołami Ostatnią Wieczerzę. 1323; 1337-1340

273. W jaki sposób ją ustanowił?

Zgromadziwszy swoich Apostołów w Wieczerniku, Jezus wziął w swoje ręce chleb, połamał go i podał im, mówiąc: "Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy: to jest bowiem Ciało moje, które za was będzie wydane". Następnie wziął w swoje ręce kielich z winem, mówiąc: "Bierzcie i pijcie z niego wszyscy: to jest bowiem kielich Krwi mojej nowego i wiecznego Przymierza, która za was i za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów. To czyńcie na moją pamiątkę". 1337-1340; 1365; 1406

274. Czym jest Eucharystia w życiu Kościoła?

Eucharystia jest źródłem i szczytem całego życia chrześcijańskiego. Jest szczytem działania, przez które Bóg w uświęca świat, a jednocześnie szczytem kultu, jaki ludzie oddają Bogu. W Eucharystii zawiera się całe dobro duchowe Kościoła: sam Chrystus, nasza Pascha. Urzeczywistnia ona komunię życia z Bogiem i jedność Ludu Bożego. Przez celebrację Eucharystii jednoczymy się już teraz z liturgią niebieską i antycypujemy życie wieczne. 1324-1327; 1407

Następna strona

Powrót