Nawiedzenie NMP: Tajemnice, Znaczenie i Historia święta maryjnego

Nawiedzenie NMP: Tajemnice, Znaczenie i Historia święta maryjnego
Autor Norbert Kucharski
Norbert Kucharski22.11.2023 | 9 min.

Nawiedzenie NMP to jedno z ważniejszych świąt maryjnych w tradycji katolickiej, obchodzone 31 maja. Upamiętnia ono wydarzenie opisane w Ewangelii Łukasza, kiedy to Maryja odwiedziła swoją krewną Elżbietę, będącą w szóstym miesiącu ciąży z Janem Chrzcicielem. Spotkanie to stało się okazją do wychwalania Boga i radości z nadchodzących narodzin. W artykule przybliżamy historię i znaczenie tego święta, jego rolę w kulcie maryjnym oraz odniesienia w sztuce i tradycji.

Kluczowe wnioski:
  • Nawiedzenie NMP upamiętnia ważne wydarzenie z życia Maryi i początki działalności Jana Chrzciciela.
  • Święto podkreśla szczególną rolę Maryi jako Matki Zbawiciela.
  • Obchody Nawiedzenia sięgają V wieku, na stałe do kalendarza wprowadził je papież Urban VI.
  • Temat spotkania Maryi z Elżbietą był chętnie podejmowany w sztukach plastycznych.
  • Święto łączy się z ludowymi obrzędami, zwłaszcza w sanktuariach maryjnych.

Nawiedzenie NMP: geneza święta maryjnego: geneza święta maryjnego

Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny ma swoje biblijne źródło w Ewangelii Łukasza. Opisuje ono wydarzenie, gdy Maryja, będąc już w początkowym okresie ciąży, udała się do swej krewnej Elżbiety, która spodziewała się wówczas narodzin Jana Chrzciciela. Pobyt Maryi u Elżbiety trwał około trzech miesięcy.

Spotkanie to miało bardzo ważne znaczenie. Objawiła się wówczas moc Ducha Świętego, napełniając radością obie matki i nienarodzone dzieci. Wydarzenie to zapoczątkowało publiczną działalność Jana Chrzciciela jako poprzednika Mesjasza. Stanowi również świadectwo wiary Maryi i jej całkowitego oddania się Bogu.

Relacja biblijna o nawiedzeniu zawiera dwa niezwykle ważne fragmenty - pozdrowienie anielskie oraz pieśń Maryi, zwaną Magnificat. Wyrażają one głębię wiary Maryi i całkowite poddanie się Jej woli Bożej. Sam motyw spotkania Maryi i Elżbiety był wielokrotnie podejmowany w tradycji Kościoła jako wydarzenie o szczególnym znaczeniu w dziele zbawienia.

Uroczystość w kalendarzu liturgicznym

Jako święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny obchodzone jest 31 maja. Zostało ono wprowadzone do kalendarza liturgicznego stosunkowo późno, bo dopiero w 1389 roku, za pontyfikatu papieża Urbana VI. Wcześniej wspominano je w niektórych Kościołach lokalnych, ale bez ustalonej daty.

Urban VI dokonał tego na prośbę zakonu franciszkańskiego. Początkowo święto obchodzono 18 grudnia, ale już w następnym roku przeniesiono je na ostatni dzień maja, gdzie figuruje do dnia dzisiejszego. Od tego czasu cieszy się ono stałą obecnością w liturgii Kościoła katolickiego.

Nawiedzenie NMP jako święto kościelne jako święto kościelne

Ustanowienie odrębnego święta ku czci Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny było zwieńczeniem długiego procesu kształtowania się kultu maryjnego. Prawda o Boskim macierzyństwie Maryi i Jej szczególnej roli w dziele odkupienia znajdowała od początku swoje odzwierciedlenie w liturgii.

Już w V wieku w Kościele bizantyjskim zaczęto obchodzić święto Spotkania Pańskiego, łączące wydarzenia z życia Jezusa i Jana Chrzciciela. Jednak dopiero wieki później temat nawiedzenia doczekał się odrębnego wspomnienia liturgicznego.

Wybór daty 31 maja najprawdopodobniej nie był przypadkowy. To właśnie w ostatnich dniach maja wypada uroczystość Zesłania Ducha Świętego, podczas której w sposób szczególny uobecnia się działanie Trzeciej Osoby Boskiej. Tymczasem już podczas nawiedzenia widoczne były owoce tego działania - radość, proroctwo i uwielbienie Boga.

Rozwój kultu maryjnego

Wprowadzenie osobnego wspomnienia Nawiedzenia NMP było więc wyrazem podkreślenia Jej szczególnej roli w historii zbawienia oraz pogłębiania się nabożeństw maryjnych, zwłaszcza w średniowieczu. Świadczyło także o silnych związkach łączących Maryję i Jana Chrzciciela - dwoje ludzi szczególnie powołanych przez Boga do wypełnienia ważnych zadań.

Sam motyw spotkania nabrał charakteru symbolicznego. Ukazywał spotkanie Starego i Nowego Testamentu oraz zapowiedź odkupienia, jakie dokona się przez Chrystusa. Dlatego też znalazł on tak bogate odzwierciedlenie w sztuce chrześcijańskiej.

Czytaj więcej: Odkryj tajemnicę imienia Sylweriusz i jego znaczenie w historii

Nawiedzenie NMP: znaczenie dla kultu maryjnego: znaczenie dla kultu maryjnego

Święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny zajmuje ważne miejsce w rozwoju nabożeństw maryjnych. Upamiętniając spotkanie Maryi z Elżbietą, podkreśla Jej rolę jako Matki Zbawiciela oraz wzór wiary i ufności Bogu. Przypomina również o początkach misji, do której został powołany Jan Chrzciciel.

Już w czasach patrystycznych pojawiały się interpretacje, w których Maryja uosabiała Kościół rodzący Chrystusa w sercach wiernych. Z kolei w Elżbiecie upatrywano figury Kościoła wierzącego, witającego swego Pana. Nawiedzenie ukazywało zatem relację Chrystusa z Jego mistycznym Ciałem.

Święto to znajduje bogate odzwierciedlenie w ikonografii, pieśniach i modlitwach Kościoła. Poświęcono mu wiele sanktuariów maryjnych, a także zakonów, np. nawiedziniec albo salezjanie. Stało się ponadto inspiracją dla wielu artystów - poetów, malarzy, kompozytorów.

Treści teologiczne

U podstaw uroczystości Nawiedzenia NMP leży prawda o szczególnej godności Maryi jako Tej, która została wybrana na Matkę Syna Bożego. Jest Ona pierwszą i najdoskonalszą uczennicą Chrystusa, wzorem wiary i pobożności dla całego Kościoła.

Święto upamiętnia wyjątkowe wydarzenie z życia Maryi i Jana Chrzciciela oraz początki odkupieńczego dzieła Chrystusa. Ukazuje działanie Ducha Świętego oraz moc Bożą, która znajduje upodobanie w pokornych swoich sługach. Jest zatem wezwaniem do naśladowania wiary Maryi przez całkowite zawierzenie się Bogu.

Nawiedzenie NMP w tradycji i obrzędowości w tradycji i obrzędowości

Nawiedzenie NMP: Tajemnice, Znaczenie i Historia święta maryjnego

Święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny znalazło trwałe miejsce w polskiej tradycji religijnej. Na terenach wiejskich był to jeden z ważniejszych dni maryjnych w roku. Wiązało się to z rozpoczynaniem prac polowych i prośbą o błogosławieństwo dla zasiewów oraz urodzaju.

Niekiedy święto łączono z uroczystym obchodem tzw. Matki Boskiej Zielnej. Tego dnia święcono zioła, kwiaty polne oraz kłosy zbóż, prosząc o opiekę nad uprawami. Zwyczaj ten był szczególnie żywy na Kujawach i Kaszubach, stając się okazją do rodzinnych spotkań przy wspólnym posiłku.

Procesje i odpusty

W wielu sanktuariach maryjnych Nawiedzenie NMP było świętem odpustowym, związanym z licznym udziałem pielgrzymów. Tak było m.in. na Jasnej Górze, w Licheniu czy Kalwarii Zebrzydowskiej. Organizowano uroczyste procesje z figurą Matki Bożej oraz specjalne nabożeństwa.

W kościołach i kaplicach pod wezwaniem Nawiedzenia NMP lub Matki Bożej Zielnej odbywały się odpusty parafialne. Często też przy tej okazji pobłogosławione zioła i wianki z kwiatów rozdawano wiernym do domów - jako znak opieki Maryi i źródło Bożych łask dla rodziny.

Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny należy do najstarszych świąt maryjnych. Jest nie tylko wspomnieniem historycznego wydarzenia, ale przede wszystkim ukazuje jego głęboki sens teologiczny i duchowy.

Nawiedzenie NMP w sztuce i ikonografii w sztuce i ikonografii

Spotkanie Maryi z Elżbietą było jednym z ulubionych tematów artystów, podejmowanych chętnie w malarstwie, rzeźbie czy grafice. Przedstawienia nawiedzenia pojawiają się już w sztuce wczesnochrześcijańskiej - w katakumbach rzymskich czy na bizantyjskich ikonach.

Z czasem scena ta weszła na stałe do repertuaru sztuki sakralnej. Można ją odnaleźć w wielu kościołach na freskach, obrazach czy witrażach. Nierzadko towarzyszy jej inskrypcja z pozdrowieniem anielskim lub tekstem Magnificat - pieśni Maryi.

Giotto di Bondone Nawiedzenie 1304-1306
El Greco Nawiedzenie 1567-1568
Giovanni Battista Tiepolo Nawiedzenie 1743

Wśród najsłynniejszych przedstawień tego tematu znajdują się dzieła tak wybitnych twórców jak Giotto, El Greco, Rubens, Tiepolo czy Le Nain. Ukazują one z reguły spotkanie dwóch kobiet - Maryi i Elżbiety, niekiedy w otoczeniu małżonków i służby.

Gest powitania wyrażony uściskiem dłoni oddaje serdeczność tej sceny. Nierzadko obecne są również symbole - Duch Święty w postaci gołębicy czy krzew róży nawiązujący do Maryi.

Znaczenie ikonograficzne

Przedstawienia Nawiedzenia NMP podkreślają przede wszystkim godność Maryi jako Matki Syna Bożego. Ukazują Ją również jako wzór wiary, pokory i wrażliwości na natchnienia Ducha Świętego. Tym samym stają się ikoną Kościoła - wspólnoty powołanej, by nieść Chrystusa światu.

Obecność tego tematu w chrześcijańskiej ikonografii świadczy o roli, jaką spotkanie z Elżbietą odegrało w pogłębianiu się kultu maryjnego. Przypomina o tym, że Bóg w sposób szczególny upodobał sobie w pokornej Dziewicy z Nazaretu.

Nawiedzenie NMP: aspekty teologiczne święta: aspekty teologiczne święta

Święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny ma bogatą treść teologiczną. Przede wszystkim ukazuje wiarę Maryi, Jej całkowite zawierzenie planom Bożym. Jest też początkiem spełniania się obietnic mesjańskich i misji, do której Bóg powołał Jana Chrzciciela.

Już w czasach Ojców Kościoła dostrzegano w tym wydarzeniu głęboką symbolikę. Spotkanie Maryi i Elżbiety interpretowano jako spotkanie

Podsumowanie

Przyjazna atmosfera dzisiejszego spotkania sprawia, że chciałbym podzielić się z Państwem kilkoma myślami podsumowującymi naszą dyskusję o Nawiedzeniu Najświętszej Maryi Panny. To niezwykle ważne wydarzenie biblijne znalazło trwałe odzwierciedlenie w wierze, liturgii i tradycji Kościoła.

Uroczystość ta ukazuje wiarę Maryi, Jej zawierzenie Bogu i misję macierzyństwa wobec Zbawiciela. Przypomina nam o pokorze i otwartości na działanie Ducha Świętego. Jest zarazem świadectwem braterskiej więzi łączącej Ją z Janem Chrzcicielem.

Obchodzone od wieków święto wpisało się na stałe w rytm roku liturgicznego i pobożność ludu chrześcijańskiego. Towarzyszyły mu liczne tradycje i obrzędy, zwłaszcza w sanktuariach maryjnych. Temat ten podejmowali również chętnie artyści - malarze, poeci i muzycy.

Dziękuję za uwagę i wspólnie spędzony czas. Życzę błogosławieństwa Maryi na każdy dzień!

5 Podobnych Artykułów

  1. Odkryj historię Świętej Joanny w zbroi - nieznane fakty i ciekawostki
  2. Zobacz najważniejsze informacje o Świętym Biskupie - Historia i znaczenie
  3. Odkryj fascynujący świat Ewarysta i jego niezwykłe przygody
  4. Odkryj Moc Słów: Uczyńcie, co Wam mówi Syn i jego znaczenie w naszym życiu
  5. Znajdź Pieśni na Wielki Piątek - Teksty i Melodie do Śpiewu
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Norbert Kucharski
Norbert Kucharski

Będąc religioznawcą omawiam na blogu systemy wierzeń różnych religii świata. Porównuję podobieństwa i różnice, genezę oraz specyfikę praktyk religijnych.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły