Poznaj historię i piękno Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej - Tajemniczy Skarb Sztuki Sakralnej

Poznaj historię i piękno Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej - Tajemniczy Skarb Sztuki Sakralnej
Autor Norbert Kucharski
Norbert Kucharski24.11.2023 | 9 min.

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej to jedno z najbardziej rozpoznawalnych polskich dzieł sztuki sakralnej. Ten piękny obraz w typie Hodegetrii, namalowany tempera na desce lipowej w XV wieku, przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus na ręku. Przez wieki peregrynował po śląskich kościołach i klasztorach, zyskując miano cudownego i stając się symbolem polskości tych ziem. Dziś znajduje się w Bazylice NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich - ważnym sanktuarium maryjnym, do którego co roku pielgrzymują tysiące wiernych. W artykule poznacie fascynującą historię tego obrazu oraz dowiecie się, jakie tajemnice kryją jego barokowa szata i symboliczne detale.

Kluczowe wnioski:
  • Obraz Matki Boskiej Piekarskiej ma burzliwą i pełną zwrotów akcji historię sięgającą XV wieku.
  • Jego barokowy wygląd z licznymi ozdobami i szatą w koronie symbolizuje potęgę i chwałę Maryi.
  • Według legendy obraz ten ma moc czynienia cudów, dzięki czemu zyskał sławę łaskami słynącego.
  • Od wieków otaczany jest wielką czcią wiernych, zwłaszcza Górnoślązaków, będąc symbolem ich polskości.
  • Obecnie znajduje się w Sanktuarium Matki Bożej Piekarskiej i wciąż przyciąga rzesze pielgrzymów.

Niezwykła Historia Cudu Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej otaczany jest aurą tajemniczości i cudowności od samego początku swego istnienia. Jego historia sięga XV wieku, kiedy to nieznany malarz namalował go techniką temperową na desce lipowej. Już wtedy otaczała go cześć i powszechnie uznawano go za cudowny. Gdy wieki później trafił do Piekar Śląskich, wierni dostrzegali w nim moc uzdrawiania i wstawiennictwo Matki Bożej.

Najsłynniejszym cudem związanym z Obrazem Matki Boskiej Piekarskiej jest uzdrowienie paralityka Wawrzyńca z Rozbarku w 1676 roku. Mężczyzna od wielu lat był sparaliżowany i nie mógł chodzić. Pewnego razu przyśniła mu się Matka Boża z Dzieciątkiem, która poleciła mu udać się do Piekar Śląskich po uzdrowienie. Tak też uczynił - przywieziono go do Sanktuarium na noszach, a gdy znalazł się przed Cudownym Obrazem, nagle zaczął chodzić o własnych siłach. Był to prawdziwy cud!

Inne cudowne wydarzenia

Oprócz uzdrowienia paralityka, z obrazem Matki Boskiej Piekarskiej wiąże się wiele innych cudownych wydarzeń i łask. Kroniki odnotowują m.in. cudowne ocalenie śląskiej wsi Przyszowice od zarazy w 1739 roku. Wieśniacy przenieśli wtedy Obraz do swojego kościoła, błagając o odwrócenie zarazy. I rzeczywiście - choroba ustąpiła, co uznano za boską interwencję.

Te i wiele podobnych historii sprawiły, że obraz z Piekar zyskał sławę łaskami słynącego. Wierni nazywają go też pocieszycielem strapionych i ucieczką grzesznych - wierzą bowiem w jego cudotwórczą i orędowniczą moc. Bez wątpienia, tajemnicza aura otaczająca ten XVI-wieczny wizerunek Matki Bożej miała kluczowy wpływ na rozwój kultu i Sanktuarium w Piekarach Śląskich.

Barokowe Piękno i Symbolika Obrazu z Piekar Śląskich

Choć pierwotnie Obraz Matki Boskiej Piekarskiej był skromnym, renesansowym przedstawieniem, to obecnie zachwyca swoim przepychem i bogactwem. W XVII wieku otrzymał bowiem barokową szatę z licznymi precjozami - korony, kwiaty, aniołki i inne ozdoby. Stał się wówczas bardziej okazały i majestatyczny, symbolizując potęgę Królowej Polski i Śląska.

W centrum obrazu znajduje się piękna, promienista twarz Maryi. Patrzy na wiernych bystrym, przenikliwym wzrokiem, budząc zaufanie i nadzieję na wstawiennictwo. Głowę wieńczy bogata korona - znak Jej królewskiej godności. Cała postać Maryi spowita jest w drapowaną, czerwoną szatę przepasaną na wysokości piersi złotym pasem. Barwy te symbolizują krew Chrystusa i boską chwałę Jego Matki. Na lewym ramieniu Maryi spoczywa maleńki Jezus, ubrany w białą sukienkę - znak niewinności i czystości.

Ta piękna, barokowa oprawa podkreśla niezwykłość i świętość samego obrazu. Bogactwo detali i symboli sprawia, że emanuje on potęgą, budząc zachwyt i szacunek u wiernych przybywających do piekarskiego Sanktuarium od wieków.

„Byłem tu [w Piekarach Śląskich] w 2006 roku. Wrażenie ogromne! Cudowny obraz! Do dzisiaj mam w oczach ten wizerunek i Jego spojrzenie!”

Czytaj więcej: Odkryj Moc i Piękno Litani do św. Wawrzyńca - Modlitwa pełna mocy i ukojenia

Peregrynacje i Kult Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej ma za sobą burzliwą historię licznych peregrynacji, podczas których gościł w wielu śląskich kościołach i klasztorach. Od samego początku darzono go wielką czcią - odprawiano przed nim nabożeństwa, śpiewano Godzinki i Loretańskie Litanie do Matki Bożej. Wierni uznawali go za cudotwórczy i przypisywali mu liczne łaski - uzdrowienia z chorób, ocalenia od nieszczęść, wysłuchane modlitwy.

Szczególną rolę Obraz Matki Boskiej Piekarskiej odgrywał w okresie kontrreformacji, będąc symbolem polskości i katolicyzmu dla ludności Śląska. Jego peregrynacje po śląskich parafiach wzmacniały polską świadomość narodową i przywiązanie do tradycji przodków wśród miejscowej ludności.

Dziś kult Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej wciąż jest żywy - przejawia się licznymi pielgrzymkami wiernych do Piekar Śląskich (nawet ponad milion rocznie!), nowenami, śpiewem suplikacji i wotywami składanymi przy Cudownym Wizerunku przez przybywających z całej Polski.

Rok Wydarzenie
XV w. Powstanie Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej
1676 Cudowne uzdrowienie paralityka Wawrzyńca
XVII-XVIII w. Barokizacja Obrazu i umieszczenie go w ołtarzu bazyliki piekarskiej
XX w. Miliony pielgrzymów nawiedzających co roku Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Piekarskiej Pani

Najstarszy Wizerunek Matki Boskiej Piekarskiej z XV Wieku

Obraz Matki Boskiej z Piekar Śląskich należy do najstarszych tego typu przedstawień w Polsce. Powstał w XV wieku w stylu późnogotyckim, prawdopodobnie w pracowni cracowskiej lub nyskiej. Pierwotny wizerunek przetrwał do dziś pod barokowymi dodatkami z XVII wieku.

Najstarsza część dzieła to deska lipowa o wymiarach 122 na 82 cm, na którą techniką temperową namalowano Matkę Bożą z Dzieciątkiem w typie ikonograficznym Hodegetrii (Przewodniczki). Maryja przedstawiona jest w pozie stojącej, w geście wskazującym na Jezusa jako Zbawiciela świata. Obie postacie mają poważne, zamyślone oblicza. Ich sylwetki lekko wychylone są do przodu, nadając kompozycji dynamikę.

Co ciekawe, pierwotny Obraz Matki Boskiej Piekarskiej miał układ poziomy. Dopiero w XVII wieku zmieniono go na pionowy, dodając przy tym bogatą szatę z licznymi ozdobami w typowym dla baroku przepychu. Mimo metamorfozy, najstarsza część wizerunku wciąż pozostaje nienaruszona.

Dzieje Obrazu przed trafieniem do Piekar

Nie wiadomo dokładnie, skąd Obraz Matki Boskiej trafił do Piekar Śląskich. Prawdopodobnie powstał na zamówienie któregoś ze śląskich kościołów lub klasztorów. Następnie wędrował po różnych miejscowościach regionu, zyskując sławę cudownego. Średniowieczne kroniki wymieniają m.in. Bytom, Toszek i Piekary jako miejsca jego pobytu przed znalezieniem stałego miejsca w tutejszym kościele parafialnym w pierwszej połowie XVII wieku.

Oryginalność i Wertykalny Układ Obrazu z Piekar

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej wyróżnia się na tle innych tego typu przedstawień kilkoma szczególnymi cechami. Po pierwsze, jak wspomniano, należy do najstarszych zachowanych obrazów maryjnych w Polsce. Jego wiek szacuje się na ponad 500 lat. Po drugie, pierwotnie miał nietypowy, poziomy układ kompozycji. W późniejszych wiekach zmieniono go na bardziej powszechny w ikonografii chrześcijańskiej układ wertykalny.

Po trzecie, Obraz Matki Boskiej Piekarskiej reprezentuje typ ikonograficzny Hodegetrii (Przewodniczki) - Maryja trzyma na ręku małego Chrystusa i wskazuje na Niego jako drogę do zbawienia. Jest to dość rzadki i archaiczny typ przedstawiania Matki Bożej z Dzieciątkiem, nawiązujący do wczesnochrześcijańskich tradycji ikonograficznych.

Po czwarte, zachowała się XIV-wieczna warstwa malarska obrazu sprzed jego późniejszej, bogatej oprawy z XVII w. Dzięki temu możemy podziwiać gotycki pierwowzór i porównać go z barokową, zdobną wersją tego arcydzieła polskiego malarstwa sakralnego.

Te wyjątkowe cechy Obrazu z pewnością przyczyniły się do jego ogromnej popularności na przestrzeni wieków i rozwoju kultu Matki Boskiej Piekarskiej na Górnym Śląsku.

Wpływ Obrazu na Rozwój Sanktuarium Matki Sprawiedliwości

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej odegrał kluczową rolę w rozwoju tutejszego Sanktuarium, znanego również pod wezwaniem Matki Sprawiedliwości i Piekarskiej Pani. Jego oszałamiająca popularność sprawiła, że Piekar Śląskich z małej wioski stało się z czasem ważnym ośrodkiem kultu maryjnego, przyciągającym wiernych z całej Polski.

Już od XVII wieku wierni tłumnie pielgrzymowali do Piekar Śląskich, aby oddać cześć cudownemu Obrazowi. Sława jego cudotwórczości rosła z każdym rokiem. Nic więc dziwnego, że bazylika piekarska szybko okazała się za ciasna, aby pomieścić wszystkich pątników. Dlatego na przestrzeni kolejnych stuleci kilkakrotnie ją rozbudowywano.

Również wygląd samego Obrazu zmieniał się wraz z upływem czasu. Otrzymał on barokową szatę i bogatą oprawę z licznymi dodatkami. Z wiejskiej kaplicy wyrastającej wokół niego powstało monumentalne Sanktuarium Maryjne z największą świątynią na Górnym Śląsku.

Dziś Bazylika w Piekarach Śląskich to prawdziwy skarbiec sztuki sakralnej. Jej sercem pozostaje jednak Obraz Matki Boskiej Piekarskiej - bezcenny zabytek i duchowy symbol polskości tych ziem.

Podsumowanie

Drogi Czytelniku, w powyższym artykule miałeś okazję zapoznać się z niezwykłą i barwną historią Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej. Dowiedziałeś się, jak z biegiem dziejów z mało znanego wizerunku Maryi stał się on jedną z najsłynniejszych polskich ikon, otaczaną czcią milionów pielgrzymów.

Poznałeś burzliwe koleje jego losu, liczne peregrynacje po śląskich kościołach i początki sławy cudotwórczej. Zadziwiła Cię może średniowieczna geneza Obrazu lub fakt, że pierwotnie miał on nietypowy, poziomy układ kompozycji. Fascynująca jest na pewno późniejsza przemiana w barwny, zdobny wizerunek z okazałą szatą i bogatymi dodatkami.

Mam nadzieję, że artykuł pozwolił Ci też dostrzec ogromny wpływ, jaki Obraz Matki Boskiej Piekarskiej wywarł na rozwój tutejszego Sanktuarium - dziś jednego z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. A być może zachęcił Cię nawet do odwiedzenia Piekar Śląskich, by osobiście zobaczyć ten cudowny wizerunek?

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o niezwykłych losach i tajemnicach Obrazu Matki Boskiej Piekarskiej, gorąco zachęcam do sięgnięcia po obszerną literaturę tematu. To fascynująca historia godna poznania!

Najczęściej zadawane pytania

Ten cudowny wizerunek Maryi z Dzieciątkiem pochodzi z XV wieku. Powstał w stylu późnogotyckim, prawdopodobnie w pracowni artystycznej na Śląsku lub w Małopolsce. Niestety dokładne okoliczności jego powstania nie są znane. Wiadomo tylko, że przed trafieniem do Piekar Śląskich wędrował po różnych kościołach regionu.

Już od średniowiecza Obraz otaczała aura cudowności. Przypisywano mu liczne łaski - uzdrowienia chorych, ocalenia, wysłuchane modlitwy. Najsłynniejszym cudem było uzdrowienie paralityka Wawrzyńca w 1676 r. Od tego wydarzenia wizerunek z Piekar cieszy się sławą łaskami słynącego.

W XVII wieku pierwotny Obraz otrzymał barokową oprawę - wieńczącą głowę Maryi koronę, ozdobną szatę w kolorze czerwieni, aureole, kwiaty i aniołki. Miało to podkreślić majestat Matki Boskiej jako Królowej Polski i Śląska oraz wzmocnić kult tego cudownego wizerunku.

Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Piekarskiej Pani w Piekarach Śląskich należy do najważniejszych miejsc kultu maryjnego w Polsce. Co roku przybywa tu ok. 1-2 miliony pielgrzymów, aby pomodlić się przed cudownym Obrazem i oddać cześć Matce Bożej Piekarskiej.

Tak, pod barokowymi dodatkami wciąż zachowała się XV-wieczna warstwa malarska Obrazu. Aby ją zobaczyć, trzeba by jednak dokonać usunięcia późniejszych nakładów. Jest to jednak niemożliwe ze względu na bezcenność całości dzieła i jego ogromne znaczenie dla wiernych.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Odkryj historię Świętej Joanny w zbroi - nieznane fakty i ciekawostki
  2. Święty Sebastian: Przeżyj fascynującą historię i dowiedz się więcej o tym świętym.
  3. Zapoznaj się z historią i kultem św. Eustachego - rzymskiego męczennika
  4. Rozważamy Posyłam Was na Pracę Bez Nagrody Tekst: Zrozumienie i Interpretacja
  5. Zrozum tekst piosenki O krwi najdroższa - Odkryj znaczenie i kontekst słów
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Norbert Kucharski
Norbert Kucharski

Będąc religioznawcą omawiam na blogu systemy wierzeń różnych religii świata. Porównuję podobieństwa i różnice, genezę oraz specyfikę praktyk religijnych.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły

0