.

Wszechmocny władca

ARTYSTA NIEZNANY

"Pantokrator", mozaika, 1145-1160
Katedra Zbawiciela i Przemienienia Pańskiego, Cefalu (Sycylia)

Powiększenir Patrzący prosto na nas Jezus prawą ręką błogosławi, a lewą trzyma otwarte Pismo Święte. Jego głowę otacza nimb z motywem krzyża. Taki obraz lub mozaikę możemy zobaczyć w kopule lub absydzie niektórych kościołów. Pantokrator, czyli po grecku "wszechwładca" lub "wszechmocny", to jeden z najczęstszych, zwłaszcza w sztuce prawosławnej, sposobów ukazywania wizerunku Chrystusa.

W otwartej księdze zapisano cytat z Ewangelii według św. Jana, z lewej strony po grecku, a z prawej po łacinie: "Ja jestem światłością świata. Kto idzie za Mną, nie będzie chodził w ciemności, lecz będzie miał światło życia" (J 8,12).

Nad wizerunkiem Pantokratora umieszczono łacińską sentencję: "Factus homo factur hominis factique Redemptor. Iudico corporeus corpora corda Deus" (Uczyniłem się człowiekiem Ja Stwórca człowieka i Odkupiciel mojego stworzenia. Jako Wcielony sądzę ciała, jako Bóg serca).

Gest prawej ręki, który dziś odbieramy jako błogosławieństwo, ma także drugie, starsze znaczenie. To starożytny gest przemowy i uciszania audytorium. Chrystus pragnie nas wyciszyć, aby przemówić słowami Ewangelii, którą trzyma w drugiej ręce.

Specyficzny układ prawej dłoni niesie także dodatkowe informacje. Palce mały, serdeczny i kciuk łączą się, co ma nam przypominać, że Bóg jest w trzech osobach. Natomiast palec wskazujący i środkowy krzyżują się na wzór pierwszej litery słowa Xristos, czyli Chrystus w języku greckim.

Znaki z obu stron głowy Chrystusa to Jego grecki monogram: pierwsza i ostatnia litera słowa IHCOYC (Jezus) - z lewej i XPICTOC (Chrystus) - z prawej. Leżące "s" ponad literami to łaciński znak zastosowania skrótu.

Leszek Śliwa

Tygodnik Katolicki "Gość Niedzielny" Nr 41 - 14 października 2012r.

góra

Powiększenie

<< do w ramach
.