Nr 14 (151) rok IV 4 Kwietnia 2004 rok.

.

Triduum Paschalne

Wielki Tydzień

"Hosanna!
Błogosławiony, który
przychodzi w imię Pańskie!"

Całe ziemskie życie Chrystusa oraz wszystkie związane z nim wydarzenia były i są bardzo ważne dla wszystkich Jego wyznawców. Jednak jedno z tych wydarzeń wysuwa się na miejsce pierwsze, a mianowicie Pascha Chrystusa, czyli przejście Jezusa ze śmierci do życia, przejście z ziemi do Ojca w niebie, na skutek Jego Męki Śmierci i Zmartwychwstania.

Ten paschalny fakt, jak się później okazało, miał ogromne znaczenie dla całej ludzkości. Oto bowiem dzięki Chrystusowej ofierze każdy człowiek został odkupiony i może być przez Boga zbawiony.

Dlatego też dla chrześcijan, dla katolików, wspomnienie tego paschalnego wydarzenia nie jest tylko momentem nostalgicznych wzruszeń i opowieści, ale jest to czas, czas dany od Boga, w którym uroczyście celebruje się owo zbawcze wydarzenie, aby je sobie na nowo uzmysłowić i czerpać z niego duchową siłę oraz łaski, jakie ze sobą przynosi.

Wspomniane wydarzenie sprawuje Kościół co roku i określa je w swej liturgii jako Triduum Paschalne. To największe misterium ludzkiego odkupienia trwa od mszy Wieczerzy Pańskiej do II Nieszporów Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego. Kościół celebruje je przez znaki liturgiczne i sakramentalne, ściśle jednocząc się z Chrystusem, swoim Oblubieńcem. Należy podkreślić, że Triduum Paschalne, choć trwa przez trzy dni jest jedną, nieprzerwaną uroczystością. Są to trzy dni Chrystusa ukrzyżowanego, pogrzebanego i zmartwychwstałego, trzy etapy jednego zbawczego wydarzenia. Nie ma w czasie całego roku liturgicznego bardziej doniosłego święta od tego Misterium. Dlatego więc Święte Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego jaśnieje jako szczyt roku liturgicznego.

góra

.

Wielki Czwartek

"Ten kielich
to Nowe Przymierze
we Krwi mojej, która za was
będzie wylana".

Tego dnia rano w głównym kościele danej diecezji, katedrze biskup wraz z wszystkimi kapłanami celebruje Mszę Świętą w czasie której dokonuje poświęcenia oleju chorych, używanego do namaszczania chorych oraz oleju krzyżma świętego, potrzebnego do sakramentu chrztu, bierzmowania i święceń kapłańskich.

W Wielki Czwartek Kościół przede wszystkim dziękuje Bogu za dwa sakramenty: Eucharystię i Kapłaństwo. Uroczyście ustanowienie tych sakramentów obchodzi się od IV wieku. Natomiast reforma mszalna roku liturgicznego, zapoczątkowana przez Sobór Watykański II, wyznaczyła Mszę Świętą, zwaną Wieczerzą Pańską. Odbywa się ona wieczorem w Wielki Czwartek na rozpoczęcie Triduum Paschalnego, ustalając przez to jedność trzech dni: Wielkiego Piątku, Wielkiej Soboty i Wielkiej Niedzieli. W ten oto sposób w czasie, gdy Triduum Paschalne przedstawia "rzeczywistość" jednego, jednolitego misterium paschalnego, to w wymiarze historycznym Wielki Czwartek przechodzi w wymiar obrzędu inaugurującego Triduum Paschalne. Celebracja liturgii Mszy Świętej Wieczerzy Pańskiej ma bardzo uroczysty charakter. Teksty biblijne i liturgiczne uwydatniają fakt, że Chrystus dał nam swoją Paschą w obrzędzie Wieczerzy, która wymaga ze strony Kościoła ścisłego związku na poziomie życia, posługi i braterskiego miłosierdzia jako współuczestnictwo w tajemnicy Męki Pańskiej. W tym kontekście wpisany jest w liturgię obrzęd obmycia nóg, praktykowany od czasów św. Augustyna, a następnie zarezerwowany dla kościołów katedralnych a od 1955 r. wraz z reformą Piusa XII praktykowany jest we wszystkich kościołach. Cała uwaga zgromadzenia liturgicznego powinna się zwrócić na misteria, które wspomina się w czasie tej Mszy: ustanowienie Eucharystii i kapłaństwa oraz polecenie miłości braterskiej. Na zakończenie celebracji eucharystycznej Święte Postacie są uroczyście przenoszone w procesji do miejsca odpowiednio przygotowanego, ołtarza adoracji, tzw. "ciemnicy" ponieważ będą adorowane do północy i przechowywane dla Komunii św. podczas liturgii Wielkiego Piątku. Tego wieczora ogołaca się całą przestrzeń prezbiterium. Z ołtarza zdejmuje się obrus, usuwa się dekoracyjne wyposażenie, gaśnie również lampka przy tabernakulum, które pozostaje otwarte.

godz.18.00 - Liturgia Wieczerzy Pańskiej.
Po Mszy św. przeniesienie Najświętszego Sakramentu
do Ciemnicy. Adoracja do godz. 21.00

.

"Niech odejdzie ode mnie ten kielich".

Nie była to heroiczna modlitwa, lecz bardzo ludzka. Czy odmawiana w żydowskim płaszczu modlitewnym czy ze złożonymi rękami, czy pod gołym niebem czy w ławce kościelnej - taka modlitwa na pewno nie przechodzi mimo uszu Boga.

.

.

"Bierzcie i jedzcie"

powiedział Jezus, potwierdzając swe słowa zachęcającym gestem. "Jedzcie i włączcie się we wspólnotę starych i młodych, radosnych, zmęczonych, zatroskanych, spragnionych czynu, którzy w uczcie tej znajdują nowe siły i odkrywają nową głębię swego życia".

góra

.

Wielki Piątek

"Boże mój, Boże mój,
czemuś Mnie
opuścił?"

W tym dniu Kościół uroczyście obchodzi misterium śmierci Chrystusa przez uroczystą liturgię Słowa na cześć Męki Pańskiej. Od początku istnienia Kościół w Wielki Piątek nie celebrował Eucharystii. W czytaniach według porządku wskazanego przez Justyna w II w. dzień ten to uroczyste wznoszenie modłów w różnych intencjach Kościoła i świata wyrażonych w tzw. modlitwie wiernych. W miejsce części Eucharystycznej pojawia się w Jerozolimie już od IV wieku obrzęd adoracji krzyża, co potwierdza św. Cyryl. Wielki Piątek - swoją liturgią wyraża teologię krzyża inspirowaną tekstem ewangelii wg św. Jana. W dniu Męki i Śmierci Chrystusa z racji religijnych zachowany jest post, zwany paschalnym, z odwołaniem się do misterium tego dnia. Post ten przedłuża się, o ile to możliwe, do liturgii Eucharystii nocy paschalnej. Post Wielkiego Piątku jest sakramentalnym znakiem uczestnictwa w ofierze Chrystusa, bowiem istotnie "przyjdzie czas, kiedy zabiorą im Pana młodego", wówczas według wskazówek Jezusa uczniowie będą pościć (Łk 5, 33-35).

w tym dniu obowiązuje post ścisły
godz. 17.30 - Droga Krzyżowa
godz. 18.00 - Liturgia Wielkopiątkowa - której centrum stanowi adoracja Krzyża i Komunia św. W Wielki Piątek Komunia św. rozdzielana jest tylko w czasie wieczornej Liturgii. Adoracja przy Bożym Grobie do godz. 22.0

.

W błagającym, nieomal błogosławiącym geście rozciąga Ukrzyżowany swoje ramiona nad stojącymi pod krzyżem. Czy takie przedstawienie oddaje sprawiedliwość strasznej śmierci Chrystusa? Od dwóch tysięcy lat chrześcijanie próbują zrozumieć, że krzyż nie stoi na końcu drogi Jezusa, ale oznacza nowy początek wspólnej historii Boga i ludzkości.

.

Chrystus Król, którego wyniszczone ciało przypomina wynędzniałe postacie jeńców obozów koncentracyjnych albo głodujących dzieci z Afryki... Ten wizerunek Chrystusa Króla wydaje się, chociaż pochodzi z XII wieku, bardzo współczesny i zarazem wyraża sedno przesłania wielkopiątkowego: Chrystus przyjmując na krzyżu cierpienie całego świata na siebie, okazał się Panem świata.

.

"Śmierć Chrystusa - naszym życiem!"

Takie i podobne napisy można niekiedy zobaczyć na Drogach krzyżowych albo kamieniach nagrobkowych. Wyrażają one samą istotę Wielkiego Piątku: krzyż nie jest obumarłym drzewem - od chwili, gdy Jezus złożył na nim ofiarę życia za nas, nawet z największego krzyża męki i rozpaczy wyrastają zielone gałązki nadziei.

góra

.

Wielka Sobota

Zdjęli ciało Jezusa z krzyża
i owinęli w płótno,
i złożyli w grobie.

Wielka Sobota co najmniej od II wieku była zawsze dniem ścisłego przestrzegania jak również dniem, kiedy nie sprawuje się żadnej liturgii (czyli także Mszy św.) oprócz Liturgii Godzin, czyli modlitwy brewiarzowej. Tą modlitwą uczczony jest spoczynek Chrystusa w grobie po chwalebnej i zwycięskiej walce na Krzyżu. Ten dzień skruchy, pokutowania za grzechy jest jednak wyrazem wiary i nadziei. W Wielką Sobotę Kościół trwa przy Grobie Pańskim, rozważając Mękę i Śmierć Chrystusa oraz jego zstąpienie do Otchłani, a także modląc się i poszcząc oczekuje na Jego zmartwychwstanie. Dlatego też zaleca się bardzo, aby wspomniana Liturgia Godzin - Jutrznia i Nieszpory - sprawowane były z udziałem wiernych. Zachęca się w ten sposób wiernych do nawiedzania Grobu Pańskiego, czyli adoracji Chrystusa Eucharystycznego.

w tym dniu obowiązuje post taki jak w piątek
od godz. 6.30 do 17.30 adoracja Najświętszego Sakramentu.
Poświęcenie pokarmów: od 12.00 do 17.00 - co godzinę. godz. 18.00 - rozpocznie się Liturgia Wigilii Paschalnej - poświęcenie wody i odnowienie Przyrzeczeń Chrztu św. (prosimy przynieść ze sobą świece)

góra

.

Wigilia Paschalna w Wielką Noc

Kiedy w życiu człowieka ma nastąpić jakieś wielkie wydarzenie to stara się on jak najlepiej do niego przygotować, potem nastaje czas oczekiwania, aż wreszcie to, na co się oczekiwało. Podobne napięcie towarzyszy wydarzeniu zmartwychwstania Pańskiego, kiedy to Kościół przez dni Triduum Paschalnego przygotowuje się do Zmartwychwstania Jezusa. Wigilia Paschalna jest tu momentem centralnym, bowiem to w czasie tej liturgii świat na nowo dowiaduje się o Zmartwychwstaniu Chrystusa.

Liturgia Wigilii Paschalnej celebrowana jest w sobotę późnym wieczorem. Jak się podkreśla, następuje wtedy, kiedy zapadnie zmrok. Liturgia ta jest również najbardziej uroczystą liturgią w czasie całego roku liturgicznego. Liturgia Wigilii Paschalnej, jak mówi św. Augustyn, jest "matką wszystkich wigilii". Przepełniona jest ona znakami i symbolami.

W ten sposób Wigilia Paschalna stanowi szczyt Triduum Paschalnego. W tę Wielką Noc Kościół sprawuje sakramenty święte (chrzest, bierzmowanie, eucharystię) w całym bogactwie znaków oraz proklamuje najważniejsze wydarzenia z historii zbawienia.

Liturgia Wigilii Paschalnej ma następujący układ: rozpoczyna ją Liturgia Światła, w czasie której dokonuje się obrzędu poświęcenia ognia i przygotowania paschału. Obrzęd ten przed wiekami dołączono do liturgii, korzystając z tradycji rzymskiej. Kiedy poświęci się ogień, zapala się uroczyście paschał i jego światło wnosi się z zewnątrz do ciemnej świątyni. Światło Paschału - symbol Chrystusa Zmartwychwstałego jest pierwszym widocznym znakiem przeżywanej tajemnicy. Następnie Kościół rozważa w czasie Liturgii Słowa wielkie dzieła, jakie Bóg dokonał od początku dla swego ludu oraz wyraża ufność w Słowo i obietnicę Bożą. Po wysłuchaniu Słowa Bożego następuje Liturgia Chrzcielna. Święci się wodę i, jeśli są kandydaci do chrztu, udziela się tego sakramentu. Od II wieku Wielka Noc Paschalna charakteryzuje się celebracją chrztu jako części integralnej Wigilii. Cała liturgia dopełnia się w celebracji Eucharystii. Kościół cieszy się ze zmartwychwstania Chrystusa i korzysta z zaproszenia do Stołu Pańskiego, który Chrystus przygotował swemu ludowi przez swoją śmierć i zmartwychwstanie. Liturgia Wigilii Paschalnej może zakończyć się uroczystą procesją rezurekcyjną, która głosi, że Chrystus prawdziwie zmartwychwstał. Procesja ta może również się odbyć w samą Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego wczesnym rankiem.

.

Wierzyć w zmartwychwstanie

Tertulian (ok. 160-220 po Chr.) napisał: "Wierząc w powstanie z martwych umarłego (tzn. zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa), jesteśmy". Chciał przez to powiedzieć, że jesteśmy chrześcijanami. Wszystko inne, w co jeszcze wierzymy, może być piękne i słuszne, ale nie czyni nas chrześcijanami. Dopiero wierząc w zmartwychwstanie, rzeczywiście żyjemy, dopiero wtedy jesteśmy.

.

Grób bez śmierci-żyj.
Droga bez końca - wyrusz!
Stopień bez światła - powstań!

.

Wszystko

Gdyby mnie zapytano, jakie, moim zdaniem, jest najważniejsze zdanie, które kiedykolwiek wypowiedziano na świecie, odpowiedziałbym od razu: "Ego sum resurrectio et vita - Jestem zmartwychwstaniem i życiem". Zdanie to pochodzi z Ewangelii Jana, ale też od matki Juliena Greena: "Pamiętaj zawsze o tym - tłumaczyła mi - w tym zawarte jest wszystko".

Julien Green, z Dziennika

.

Życie kiełkuje.
Życie wypuszcza listki.
Życie zwycięża.

.

Raduj się, ziemio,
opromieniona tak
niezmiernym blaskiem!
Oświecona jasnością
Króla wieków,
wolnaś jest od mroku,
co świat okrywa!

z orędzia wielkanocnego

góra

<< Powrót do Rok Kościelny

"PARAFIANIN" Pismo parafii Matki Boskiej Różańcowej w Rudzie Śląskiej
Redaktor naczelny: Mirosław Riedel,
współpraca: Leszek Zuśka (Kolekcja listów misyjnych,
Intencje mszalne, Z życia parafii, Dzieje naszej ziemi),
korekta: AS; e-mail: gazetka.redakcja@poczta.fm
tel. kont: 0-502 428 198